Egoera kritiko hau ez da kasualitatea.
Gizarte-desberdintasunak areagotzen dituen eta gero eta biztanleriaren sektore zabalagoak etorkizun ziurgabe batera kondenatzen dituen tragedia bati borondateak batzeko eta esperientzia eta irtenbideak emateko bokazioarekin jaiotzen gara, non indargabetasunak, frustrazioak eta bizitzeko leku bat izateko ezintasunak erabakiak hartzeko gaitasuna, askatasuna eta pertsona guztiek beren bizitza-proiektua izateko duten eskubidea baliogabetzen dituzten.
Ez gara kasualitatez iritsi egoera kritiko honetara. Gu gobernatzen gaituzten erakundeen eta higiezinen merkatuaren arteko konplizitatea eta botere politikoaren ekintzarik eza eta arduragabekeria dira gure demokrazia ahultzen duen eta ekonomikoki itotzen duen herritartasuna, bere eskaerei erantzun baliozkorik aurkitzen ez dien herritartasuna.
Lanpostu ezegonkorrak dituzten gazteak, talde ahulak, migratzaileak, pentsiodunak eta klase ertaina giza eskubide batekin espekulatzen dutenen gutizia biktimak dira, erakundeen eta botere politikoaren axolagabekeriaren, konplizitatearen ez bada, aurrean.
Kritika nagusiak:
- Erakundeen ekintza eza: EAEko erakundeek (Jaurlaritza, Foru Aldundiak, Udalak) ez dituzte neurri eraginkorrik ezartzen arazoari aurre egiteko, merkatuko prezioak inoiz baino altuagoak izan arren. Higiezinen merkatuarekiko apatia eta konplazentzia jarrera mantentzen dute.
- Lurzoru Erreserben Murrizketa: Etxebizitza sozialetarako izendatutako lurzoruan % 75etik % 60ra iragarritako murrizketak arazoa areagotzen du eta gizarte politikak bertan behera uztea islatzen du.
- Estatuko Legea Ezartzeko Oposizioa eta Oztopoak: EAJk zuzendutako EAEko Gobernuak Auzitegi Konstituzionalera jo du 2023ko Etxebizitza Legearen zenbait atalen aurka, hala nola alokairu mugak, PSOE isilik egon delarik. Gaur egun, merkatu eskaera handia duten eremuetarako estatuko legean ezarritako alokairu mugak ez daude guztiz ezarrita EAEn, zerga datuak transferitzeko erakundeen lankidetza faltagatik. Etxebizitza lege estatua blokeatzeko erabilitako “eskumenen inbasioa” aitzakia baztertzen dugu.
